Dyfarnwyd Tirwedd Genedlaethol Llŷn gyllid Ffermio Bro i brosiect i adfer nodweddion treftadaeth, gwella cysylltedd cynefinoedd a gwelliannau i gynefinoedd y Frân Goesgoch eiconig sy’n nodweddon yn yr ardal.
Mae Tŷ Fry yn ardal o dir fferm hardd ym mhen draw Penrhyn Llŷn, ac mae’r tîm yna'n awyddus i reoli’r tir mewn ffordd sy’n fwy cyfeillgar i fyd natur. Gwnaethant gais am gyllid Ffermio Bro i adfer y cloddiau pridd sy’n derfynau caeau nodweddiadol o’r ardal leol, yn ogystal i hyn hefyd yn adfer gwrychoedd presennol a phlannu rhai newydd.
Ffensio newydd wedi'i osod yn Tŷ Fry gyda chyllid Ffermio Bro
Dywedodd Ifan Parry, swyddog Ffermio Bro ar gyfer Tirwedd Genedlaethol Llŷn (sy’n gweithio fel rhan o dîm wedi’i leoli o fewn Parc Cenedlaethol Eryri):
‘I ddechrau, roedd pryder y byddai’r gwrychoedd newydd yn lleihau faint o gynefin bwydo oedd ar gael i’r Fran Goesgoch, ond gyda chyngor tîm lleol y RSPB, gwnaethom asesu bod y risg yn isel. Mae’r gwaith wedi profi’n llwyddiant mawr mewn gwirionedd, gyda’r cloddiau yn darparu fwy o gynefin bwydo defnyddiol i’r Fran Goesgoch.’
Fel rhan o’r gwaith bydd bron i gilometr o wrych yn cael ei adfer neu greu, yn ogystal â adfer 500m o gloddiau, gan ddychwelyd y dirwedd at reolaeth fwy traddodiadol, a adfer pwll/Scrape, sy’n darparu cynefin gwerthfawr i adar hir goes. Tyfwyd yr holl goed ar gyfer y gwrychoedd yn lleol ym meithrinfa goed Parc Eryri, gan eu gwneud yn addas iawn i’r ardal. Roedd y terfynau a adferwyd yn golygu caeau llai ar gyfer defaid, gan ganiatáu i’r ffarmwr eu rheoli’n haws. Yn ogystal â hyn mae'n creu fwy o gysgod sy’n golygu y gallent aros y tu allan, gan fwyta glaswellt ffres am fwy o fisoedd o’r flwyddyn.
Mae’r cloddiau a’r gwrychoedd a adferwyd yn gynefin gwych y mae’r tîm yn gobeithio y bydd yn denu Melyn yr Eithin cyn bo hir, rhywogaeth ar restr goch y RSPB y mae eu niferoedd wedi gostwng tua dau draean ers y 1960au. Gobaith bydd buddiant i’r peillwyr sy’n dibynnu ar gloddiau a gwrychoedd am fwyd, hefyd mamaliaid bach eisoes yn elwa o’r cysgod ychwanegol a ddarperir gan y gwrychoedd.
Mae'r cloddiau yn nodwedd dreftadaeth yn ogystal â ffin cae ymarferol